Pogoda
Pogoda wywiera wpływ na wszystkie istoty żyjące na naszej planecie. W skrajnych przypadkach może przynieść katastrofalne wezbrania wód, zatopić wielkie połacie lądu, a niewiarygodna potęga tornad i huraganów może spowodować straszliwe spustoszenia. Pogoda współkształtuje krajobrazy i wpływa na ekonomikę całych narodów, a w codziennym życiu może spowodować zaburzenia w komunikacji, przerwać wakacje lub nawet zmienić nasze stałe przyzwyczajenia. Nic zatem dziwnego, że nieustannie fascynuje nas swym oddziaływaniem i nieprzewidywalnością.
Ludzi od dawna intrygowała tajemniczość pogody. Od czasów starożytnych jej potężne i powtarzające się zjawiska - pioruny i błyskawice, mróz i śnieg, wiatr i deszcz - przypisywano bogom. Ludzie na całym globie odczuwali potrzebę błagania o łaskę bogów, których potęga mogła decydować o głodzie lub obfitości i których złość mogła rozpłomienić niebo. Nasi przodkowie z praktyczną bystrością, dzięki starannej obserwacji i korzystaniu z wcześniejszych doświadczeń, wykryli pewne reguły rządzące pogodą. Na ich podstawie mogli dość trafnie określać - na przykład - najlepsze okresy siewu lub żniw. Dziś, gdy dysponujemy satelitami, instrumentami pomiarowymi i całą meteorologiczną "magią" współczesnej techniki, okazuje się, iż wiele elementów tej dawnej wiedzy o pogodzie zachowuje swą aktualność. Równocześnie jednak wielu jej aspektów do dziś nie zdołano wyjaśnić.
Pogoda nie jest zespołem zjawisk właściwym jedynie Ziemi: na każdej planecie, która obraca się i ma atmosferę, jest również jakaś pogoda. Niegościnny Jowisz, Mars, Saturn, Wenus i Neptun, których pogoda jest diametralnie różna od naszej, dowodzi prawdziwości tego twierdzenia. Ogólny charakter pogody zależy od temperatury panującej na planecie, składu atmosfery i ilości wody na jej powierzchni.
Kluczem do zrozumienia pogody na Ziemi jest fakt, że jej temperatura umożliwia pozostawanie większości wód w stanie płynnym, w odróżnieniu od przechłodzonego lodu na Marsie lub przegrzanej pary na Wenus. Nasza planeta widziana z kosmosu ma barwę błękitną, usianą białymi plamami - przepiękny wodny świat oceanów i chmur.
Pogoda, której kaprysy odczuwamy, rodzi się w zdumiewająco cienkiej warstwie atmosfery, rozciągającej się do wysokości około 18-30 kilometrów nad powierzchnię Ziemi. Powstawanie chmur i cyrkulacja powietrza w systemie pogody naszej planety ogranicza się głównie do troposfery. W warstwie tej atmosfera niemal nigdy nie jest spokojna, gdyż wiatry wieją nieustannie nad prawie wszystkimi częściami Ziemi.
Te niewidoczne siły współkształtujące pogodę wywołane są różnicami ciśnienia atmosferycznego. Wieją zawsze z obszaru o stosunkowo wysokim ciśnieniu do sąsiedniego regionu, gdzie ciśnienie jest niższe. Co jednak wywołuje te różnice ciśnienia? Mówiąc najprościej, przyczyną ich powstawania jest fakt, iż strefa równikowa otrzymuje więcej energii - w postaci słonecznego ciepła - niż obszary leżące w pobliżu biegunów. Ogrzane powietrze w pobliżu równika unosi się, przesuwa ku biegunom, następnie ochładza, opada i powraca do punktu wyjścia.
Rzeczywisty obraz jest jednak znacznie bardziej skomplikowany, a jednym z powodów takiego stanu rzeczy jest obrót Ziemi. Skutkiem wirowania naszego globu jest siła Coriolisa, która odchyla główny system wiatrów i tworzy na powierzchni Ziemi kilka równoleżnikowo ułożonych stref, w których wiatry wieją skośnie do płaszczyzny równika.
Na strefy te nakłada się cykl rocznych zmian pogodowych, zdeterminowanych nachyleniem osi obrotu Ziemi w stosunku do płaszczyzny ekliptyki. To właśnie owo nachylenie sprawia, że w ciągu 12 miesięcy każdy region przechodzi cykl okresowych zmian po godowych, gdy strefy przemieszczają się z jednej półkuli na drugą, powodując na przemian zimy i lata.
Zarówno dla zwykłego obserwatora, jak i dla meteorologa-profesjonalisty pogoda jest stałym źródłem zagadek. Kiedy rozwikłamy wszystkie jej "dlaczego?" i zdobędziemy dogłębną wiedzę o niej, wówczas uświadomimy sobie jej delikatną równowagę i potencjalne zagrożenia wynikające z jej ewentualnego zaburzenia.
Źródło: wikipedia.org
Uważasz że ciekawe, kontrowersyjne? Umieść link na Twojej stronie, blogu.
Wystarczy skopiować poniższy kod (Ctrl+C aby skopiować)
Umieść link na forum:
Umieść link na forum wersja 2:
Link bezpośredni:
